Sekuphele amasonto ambalwa manje, ukuba khona komkhomo i-humpback ovalelwe oLwandle iBaltic kugcine ingxenye enkulu yeYurophu isengozini. Lesi silwane, esiqanjwe ngabezindaba nomphakathi ngokuthi “Timmy,” sibhajwe emanzini angajulile eduze nePoel Island, esifundazweni saseMecklenburg-Western Pomerania, sibuthakathaka kakhulu futhi sikude nendawo yaso yemvelo e-Atlantic.
UTimmy useyisibonakaliso sempikiswano yokusindisa izilwane ezinkulu zase-cetacean emanzini aseYurophu: ngenkathi ososayensi kanye nezazi zemvelo bexwayisa ngokuhlupheka kanye namathuba amancane okuphumelela, ithimba eliqhutshwa osomabhizinisi ababili baseJalimane liqalise umsebenzi wangasese ongakaze ubonwe ukuzama ukubuyisela umkhomo ophelile oLwandle Olusenyakatho.
Isivakashi esingalindelekile eBaltic
Ubunzima bomkhomo baqala ekuqaleni kukaMashi, lapho buqala ukubonakala eduze kwedolobha laseLübeck , esifundazweni saseSchleswig-Holstein. Njengoba isuka endleleni yayo evamile futhi olwandle olunosawoti omncane olungafanelekele uhlobo lwayo, i-cetacean yayivele ibonakala ididekile futhi ibonisa izimpawu zobuthakathaka.
Ngemva kwezinsuku ezimbalwa, lesi silwane sabhajwa esihlabathini eLübeck Bay . Amaqembu okutakula aseJalimane afika nezikebhe zamaphoyisa, imishini yokumba, nezikebhe ezifuthwayo, aze agubha ngisho nomsele ukuze asinike indlela yokuphuma aye emanzini ajulile.
Lowo mzamo wokuqala wabonakala usebenza: umkhomo wakwazi ukuzikhulula ekupheleni kukaMashi . Kodwa-ke, esikhundleni sokuya oLwandle Olusenyakatho, waqhubeka nokuhamba ogwini lwaseBaltic lwaseJalimane, lapho wawuzihambela khona ngokuphindaphindiwe, isikhathi ngasinye usondela eWismar nasePoel Island.
Ngokusho kochwepheshe abaxoxiswe yizikhungo zezindaba zomhlaba wonke, akucaci ukuthi kungani uTimmy angena oLwandle iBaltic . Kucatshangelwa imibono efana nokudideka ngesikhathi sokufuduka noma ukulandela amaqembu e-herring, kodwa bonke bayavuma ukuthi amathuba okuthi lesi silwane sihambe amakhulu amakhilomitha adingekayo ukuze sifike oLwandle iNorth sisodwa aphansi kakhulu.
Kusukela ngaleso sikhathi, umkhomo, ophakathi kwamamitha ayi-12 kuya kwangu-15 ubude futhi onesisindo esingamathani ayishumi nanye, uhlale usezindaweni ezisogwini lwesihlabathi nasemanzini angajulile kakhulu. I-German Oceanographic Museum eStralsund kanye nezinye izikhungo zocwaningo ziye zaqhubeka nokuqapha isimo sawo, ziphawula ukuwohloka okuqhubekayo kanye nezinkinga zesikhumba ezihlobene nosawoti ophansi woLwandle iBaltic.

Izinsuku ezinqumayo zokuphumula ePoel Island
Isiqephu esibuhlungu kakhulu saqala emasontweni angaphezu kwamabili nesigamu edlule lapho umuntu owayedlula ngendlela ethola lesi silwane sibhajwe ekuseni kakhulu eduze nePoel Island futhi waxwayisa amaphoyisa omfula iWismar. "Ngangicabanga ukuthi yidwala, kodwa idwala labe seliphefumula," etshela izikhulu, ngokusho kwabezindaba zaseJalimane.
Kusukela ngaleso sikhathi, umkhomo uhlale uvaleleke eLake Kirchsee, indawo engajulile kakhulu ogwini lwasePoel eMecklenburg-Western Pomerania . Ochwepheshe balinganisa ukuphefumula kwawo njalo emahoreni ambalwa: lesi silwane siphefumula cishe njalo ngemizuzu emibili kuya kwemihlanu, isigqi esizinzile, kodwa esihambisana nesimo sobuthakathaka obukhulu.
Izilinganiso ezithathwe odokotela bezinto eziphilayo zasolwandle kanye nodokotela bezilwane zidwebe isithombe "sesiguli esigula kakhulu ," ngamazwi kaNgqongqoshe Wezemvelo wesifunda, uTill Backhaus. Ngaphezu kokuphelelwa amanzi emzimbeni kanye nokucindezeleka kokuphefumula, kuye kwatholakala izilonda zesikhumba, futhi ngokusho kwabanye ochwepheshe, izinsalela zenetha lokudoba emlonyeni elizovimbela ukudla kwalo.
Imizamo eminingana yokuyidonsa ngemishini esindayo ayizange iphumelele ososayensi, abaxwayisa ngokuthi ukuhudula amathani ayishumi nanye esihlabathini kanye nephansi elingajulile kungabangela ukuhlupheka isikhathi eside . Ngemva kokuhlaziya ezinye izindlela zobuchwepheshe ezahlukene kanye nemibiko yokubonisana evela kwi-Institute of Terrestrial and Aquatic Wildlife Research (ITAW), abeluleki baphetha ngokuthi, ngaleso sikhathi, inkambo enengqondo kakhulu yesenzo kwakuwukunciphisa ukungenelela.
Ngomhlaka-1 kuMbasa, iziphathimandla nochwepheshe bamemezela obala ukuthi bayawushiya umsebenzi wokusesha nokusindisa osebenzayo futhi esikhundleni salokho bazovumela ufudu lufe ngokuthula ngaphandle kokuhlupheka okwengeziwe. Lesi sinqumo savusa impikiswano enkulu ngaphakathi nangaphandle kweJalimane, kodwa kwabonakala sengathi ingxoxo mayelana nemisebenzi emisha yokusindisa isiphelile ezinsukwini ezimbalwa.
Umsebenzi wangasese uvuselela ithemba
Isimo sashintsha ngokuphelele lapho, ngemva kwaleso simemezelo esisemthethweni, osomabhizinisi ababili baseJalimane bephakamisa ukuxhasa uhlelo oluhlukile . UWalter Gunz, umsunguli we-electronics chain MediaMarkt, kanye noKarin Walter-Mommert, umuntu ovelele emhlabeni wezemidlalo yamahhashi, banikela ngokukhokhela izindleko zomsebenzi wokuhlenga oyinkimbinkimbi owaklanywa ochwepheshe bemikhomo.
Lolu hlelo luhilela ukuphakamisa umkhomo ngemicamelo emikhulu yomoya , ukuwubeka phezu kwendwangu eqinile enwetshiwe phakathi kwama-pontoon amabili antantayo, bese udonsa wonke umhlangano ngomkhumbi uye eNorth Sea. Uma usufikile lapho, umqondo uwukukhulula umkhomo emanzini ajulile ngokwanele ukuze ukwazi ukubhukuda uye e-Atlantic, indawo yawo yemvelo yokuhlala.
Ama-pontoon amabili amakhulu kanye nepulatifomu enomshini wokumba kanye nemishini yokutakula sekuvele kuthunyelwe kule ndawo . Ababhukudi abayisithupha basebenza eduze komkhomo, besusa inhlabathi phansi kolwandle ukuze bakwazi ukubeka imicamelo efuthwayo ngaphansi komzimba wesilwane ngaphandle kokudala umonakalo owengeziwe.
Le nqubo ihlelwe ngezigaba: okokuqala, ukuphakamisa uTimmy kancane ukuze afake ithawula ngaphansi komzimba wakhe; bese eqhubeka nokufaka umoya ezintanteni ukuze isisindo sidluliselwe esihlabathini siye esakhiweni sokusekela; ekugcineni, ukuvumela inhlangano ihambe ize ihlale phezu kwama-pontoon, azodonswa kancane kancane olwandle.
UBackhaus ngokwakhe uchaze ukuthi, ngemva kokubukeza iphrojekthi kanye nezingozi zayo ezingaba khona ngokuningiliziwe, baphetha ngokuthi "kungenzeka ukuthi lolu hlelo lungaphumelela ," yize amathuba okusinda esemincane. "Yisiguli esigula kakhulu, kodwa sikholelwa ukuthi sisenethuba, futhi sifuna ukulibamba," etshela abezindaba ababebuthene echwebeni laseKirchdorf.
Izikhundla ezingqubuzanayo phakathi kososayensi kanye nabezemvelo
Naphezu kokusekelwa kwezepolitiki ngalo msebenzi, imibiko yesayensi ekhishwe yi-German Oceanographic Museum (DMM) kanye ne-ITAW igcizelela ukuthi amathuba okusindisa impilo yomkhomo mancane nokuthi ingozi yokulimala ngesikhathi senqubo inkulu kakhulu. Lesi silwane singalimala ngaphakathi noma sicindezeleke kakhulu ngesikhathi sokuphakanyiswa nokuthuthwa.
Izinhlangano ezifana neGreenpeace zikhethe ukungasekeli ukutakula okuxhaswe osomabhizinisi . Ezitatimendeni ezibikwe yizinhlangano zezindaba zomhlaba wonke, abakhulumeli benhlangano bakholelwa ukuthi umkhomo "uyagula futhi ubuthakathaka kakhulu" nokuthi inketho enozwela kakhulu kungaba ukuwuvumela ukuthi ufe ngokuthula, kugwenywe noma yikuphi ukuqhubeka kokuhlupheka kwawo okungadingekile.
Nokho, ezinye izazi zezinto eziphilayo zasolwandle zibona lesi sinyathelo “njengethuba lokugcina” lokubuyisela uTimmy endaweni yakhe yemvelo, noma ngabe kubonakala kungenakwenzeka. Umcwaningi uBoris Culik, waseGeomar Helmholtz Centre for Ocean Research eKiel, uchaze lolu hlelo lwangasese “njengenhlanhla” futhi wagcizelela ukuphuthuma kokususa noma yimaphi amanethi asele noma ezinye izinto ezingavimbela isilwane ukuthi sidle ngendlela evamile uma sifinyelela emanzini avulekile.
Impikiswano idlula endaweni ebucayi: ngakolunye uhlangothi, isifiso somphakathi sokusindisa isiqhwaga sasolwandle esibangele uzwela olukhulu ; ngakolunye uhlangothi, ukuqonda kobuchwepheshe ukuthi ukungenelela komuntu kunemingcele nokuthi akunakwenzeka ngaso sonke isikhathi ukuguqula isimo sezokwelapha esingalungiseki. Lokhu kungezwani sekuvele kwabonakala kokubili ezindabeni zendabuko kanye nasezinkundleni zokuxhumana.
Kunoma ikuphi, umthwalo wemfanelo osemthethweni walo msebenzi usezandleni zabagqugquzeli abazimele kuphela, njengoba abaphathi besifunda begcizelele. Uma ukutakula kwehluleka noma isilwane silimala kakhulu, abanikazi bamabhizinisi bazothwala imiphumela yomsebenzi, kuze kube muva nje, iziphathimandla ezaziwuchithile.
Ukuxokozela kwabezindaba kanye nempikiswano yezenhlalo eJalimane
Nakuba ochwepheshe nabatshuzi besebenza ngokuzikhandla emanzini, icala likaTimmy emhlabeni seliphenduke into eyenzeka kwabezindaba . Amanethiwekhi ethelevishini asungule amayunithi eselula endaweni egudle ugu lwaseWismar nasePoel, esakaza imibiko ebukhoma, izibuyekezo zemizuzu ngemizuzu, ngisho nokuhlaziywa kwesimo sesikhumba sesilwane.
Amaphephandaba amakhulu anikezele ngezindaba ezinhle kule ndaba. Elinye lamaphephandaba ahamba phambili lize lashicilela isihloko esithi "Free the Whale ," kuyilapho amaphephandaba athandwayo elandisa ngesenzo ngasinye sale ntombazane enezihloko ezikhumbuza ukusakazwa kwezemidlalo: "UTimmy ushaya iphiko lakhe," "UTimmy uyazamula," "UTimmy ubheka phezulu." Le ndaba iye yahlanganisa, okungenani okwesikhashana, umphakathi waseJalimane ovame ukuhlukana ezindabeni zezepolitiki.
Intshisekelo yomphakathi ibe nkulu kangangokuthi amakhulu abantu ababukeli baye baya eWismar Bay nasePoel Island ukuze bazame ukubona umkhomo omkhulu kude. Ngesikhathi samaholide ePhasika, imindeni eminingi yasebenzisa isikhathi sayo sokuphumula ukuze ihambise izingane zayo ukuyobona umkhomo eyayivele iwazi kuthelevishini.
Ukuze kuvikelwe lesi silwane emsindweni nasekucindezelekeni okwengeziwe, amaphoyisa amise umngcele wokuphepha wamamitha angu-500 ozungeze indawo yokucasha . Noma kunjalo, kuye kwabikwa izigameko: owesifazane oneminyaka engu-67 ubudala waze wagxumela emanzini esuka esikebheni ukuze azame ukusondela kumkhomo ngaphambi kokuba amiswe yiziphathimandla.
Ezinkundleni zokuxhumana, abantu abanethonya, izishoshovu, kanye nezakhamuzi ezivamile baphikisana ngokuthi ngabe kuwubuntu yini ukuqhubeka nokuhlenga noma ukuyeka ukungenelela . Amanye amaqembu ezemvelo endawo ahlele imibhikisho ebhishi laseWismar ukuze afune ukuthi kwenziwe konke okusemandleni ukukhulula lesi silwane, kuyilapho amanye amaqembu egcizelela ukucindezeleka okubangelwa ukuba khona njalo kwezikebhe, ama-drone namakhamera.
IYurophu ibheka iBaltic: imiphumela yesikhathi esizayo
Ngaphandle kwenhlekelele kaTimmy, leli cala liphakamise imibuzo mayelana nokuthi amazwe aseYurophu kufanele azilungiselele kanjani ukuminyana kwezinyoni ezinkulu zase-cetacean ezindaweni lapho lezi zinhlobo zingatholakali khona. IJalimane, eyaziwa ngendlela yayo ecophelelayo, ivumile ukuthi ayinayo inqubo ecacile yesimo esinjalo.
Okuhlangenwe nakho okutholakale emasontweni amuva nje kungaholela eziqondisweni ezintsha ezihlelekile ezingeni le-EU , ikakhulukazi oLwandle lwaseNyakatho kanye noLwandle iBaltic, izindawo ezimbili lapho ukuhamba kwemikhumbi, ukudoba kanye nokushintsha kwesimo sezulu kushintsha khona imizila yokufuduka kwezinhlobo eziningi zasolwandle.
Izinhlangano zesayensi zaseYurophu kanye neziphathimandla zemvelo ziqaphelisise umphumela: ibhalansi phakathi kwezindleko, ingozi kanye namathuba angempela empumelelo yemisebenzi enjalo eyinkimbinkimbi izoba yisici esibalulekile ekunqumeni ukuthi yini okufanele yenziwe ezigabeni ezizayo zobunzima noma ukugoba komuntu ngamunye.
ESpain nakwamanye amazwe ase-Atlantic kuleli zwekazi, icala lomkhomo i-humpback obhajwe oLwandle iBaltic liphinde libe yisikhumbuzo sokuthi i-Atlantic kanye nezilwane ezihlala emanzini asolwandle azivikelekile ezinguqukweni zomhlaba wonke . Ukwanda kwezigameko zokudideka, izinguquko ekutholakaleni kwezilwane ezidla inyama, kanye noshintsho emifuleni kusikisela ukuthi izehlakalo ezifanayo zingase zibe zivamile emanzini aseYurophu.
Ngenkathi umsebenzi wokusindisa uqhubeka ogwini lwaseJalimane, ukunaka kwamazwe ngamazwe kugxile kuleli kona leBaltic lapho isilwane esikhulu sasolwandle silwela ukusinda khona. Phakathi kwezihlalo zomoya, ama-pontoon, namakhamera ethelevishini , indaba kaTimmy ihlanganisa ukungezwani ebudlelwaneni bethu nezilwane zasendle: intando yokusiza, imikhawulo yobuchwepheshe, isisindo sombono womphakathi, kanye nesidingo sezinqumo ezinzima lapho isayensi ibonisa ukuthi kungenzeka ukuthi sekwephuze kakhulu.