Isenzakalo sika-El Niño, esaziwa ngezimvula ezinkulu kanye nezikhukhula, singaba nomthelela omuhle ezilwaneni zoMfula iParaná. Ukwenyuka okungenzeka kwamazinga amanzi okuhlobene nalesi simo sezulu kungadala izimo ezinhle kakhulu zokuzala kwezinhlobo eziningana ezibalulekile. Lokhu kwachazwa nguDkt. Pablo Scarabotti, umcwaningi e-National Institute of Limnology (INALI, CONICET-UNL), owahlaziya impendulo ekhethekile yesihlabathi saseParaná ku-El Niño kanye nemiphumela engaba khona kubantu baso. de peces.
Ngokusho kukaScarabotti, uMfula iParaná ungomunye wemifula esabela kakhulu ku-El Niño , obonisa ukunyuka okumangalisayo kwamazinga amanzi ngenxa yendawo okuyo kanye nobukhulu obukhulu besitsha sawo. Ngakho-ke, ukwanda okuvamile kwemvula kungathinta ngqo izinga lomfula. "Uma kukhona ukwanda okujwayelekile kwamazinga emvula, njengoba kulindelekile, ukunyuka kwamazinga amanzi kuhlala kulindelekile," kuphawula umcwaningi. Kodwa-ke, akuwona wonke amazinga amanzi aqinisekisa ukuzala okuphumelelayo: kunezinto eziningana ezidingekayo, ikakhulukazi isikhathi sonyaka kanye nobude besikhukhula.
Kungani izikhukhula zizuzisa izinhlanzi?
Isikhathi esihle kakhulu sokuzala siqala ngo-Okthoba kuya kuMashi, sihambisana namazinga okushisa aphezulu kanye nesigaba sokuzala sezinhlobo ezinkulu ezifudukayo. Isikhukhula esihlala okungenani izinyanga ezintathu singadala izikhathi ezinhle kakhulu zokuzala. Akuyona nje izinga lamanzi elibalulekile, kodwa futhi nokuthi lihlala liphakeme ngokwanele ukuqedela ingxenye ebalulekile yomjikelezo wokuphila kwezinhlanzi. Izinhlobo ezifana ne-sábalo, i-surubí, i-boga, i-patí, kanye ne-dorado— izinhlanzi zasemfuleni ezifunwa kakhulu ezibaluleke kakhulu kwezomnotho—zinezikhathi ezinhle kakhulu zokuzala phakathi nalezi zikhukhula, njengoba kusho uScarabotti.
I-sábalo, ikakhulukazi, igcina ubuhlobo obuseduze nokwehluka kwezinga lomfula. Ama-gonad ayo akhula kancane kancane ngokukhuphuka kwamahora okukhanya kwelanga kanye nokushisa kwamanzi, kodwa ukuzala kwenzeka ikakhulukazi ngesikhathi sokuphakama kwezinga lamanzi . Ngaphezu kwalokho, iyinhlobo efudukayo enekhono lokuzala elingavamile: ngayinye ingathwala amaqanda afinyelela ku-500.000, kanti i-surubí catfish ingathwala amaqanda afinyelela ku-5 million.

Indima ebalulekile yamaxhaphozi kanye namathafa ezikhukhula
Uma izimo zilungile, izinhlanzi zikhipha amaqanda azo emanzini, bese ziwa phansi komfula. Izibungu ezincane, ezinobukhulu obungamamilimitha amane noma amahlanu kuphela, zifuna indawo yokukhosela ezindaweni ezimanzi nezikhukhula ezihambisana neziqhingi zoMfula iParaná. Lapho zithola ukudla, isivikelo, kanye nezimo ezinhle kakhulu zokuthuthuka phakathi nesinye sezigaba ezisengozini kakhulu empilweni yazo. Ukwenyuka kwezinga lamanzi kuvumela umfula ukuthi uxhumane nalezi zindawo eziseceleni , okubalulekile ekusindeni kwezibungu.
Ngakolunye uhlangothi, uma uMfula iParaná uphansi, izibungu ziba nobunzima obukhulu ekufinyeleleni kulezi zindawo, futhi eziningi zibanjwa emiseleni emikhulu. Kulezi zimo, zingafa yindlala noma zihlaselwe yizinhlanzi ezincane, okubangela ukufa okuphezulu. Ngemuva kwesikhukhula kulele inqubo eyinkimbinkimbi kakhulu yemvelo kunokukhuphuka nje kwezinga lamanzi: umfula ugcwalisa izindawo zawo ezimanzi, uxhumanisa izindawo ezahlukene, futhi uvule izindawo ezinkulu ezisebenza njengezindawo zemvelo zokukhulisa izinhlanzi.
Akuzona zonke izinhlobo ezizuzayo.
Lesi simo asisihle ngokulinganayo kuzo zonke izilwane zezinhlanzi zoMfula iParaná. Izinhlobo ezifana ne-stingray, i-tararira (uhlobo lwezinhlanzi zamanzi ahlanzekile), kanye nezinhlanzi eziningi ezincane azibonisi impendulo eqondile yokuzala ezikhukhuleni . Kwezinye izimo, zingase zingathinteki, kodwa kwezinye, ukwenyuka okukhulu kwezinga lomfula kungazilimaza. Lokhu kwenzeka ikakhulukazi ngezinhlobo ezisebenzisa izitshalo njengesiphephelo, njengoba isikhukhula esinamandla singakhukhula ama-hyacinth amanzi futhi sithinte imibhede yomhlanga, sishintshe okwesikhashana izindawo lapho zithola khona isivikelo nokudla. Ngakho-ke, izinzuzo ze-El Niño ekuzaleni kumele zihlaziywe ngokwezici zebhayoloji zohlobo ngalunye.
Umongo obalulekile womthunzi
Ukulindela ukwanda okungenzeka kuba nokubaluleka okukhulu ngenxa yesimo samanje sezinye zezinsizakusebenza zokudoba eziyinhloko. "Namuhla sibhekene nesikhathi esibucayi semithombo eminingi yokudoba. Kusele izibonelo ezimbalwa kakhulu." de peces ukubaluleka kwezomnotho”UScarabotti uxwayise. Isimo sezinhlanzi ze-sábalo siyakhathaza kakhulu: inani lazo liphansi kakhulu emlandweni, isimo esihlobene kakhulu namazinga aphansi kakhulu amanzi uMfula iParaná owabhekana nawo phakathi kuka-2019 nasekuqaleni kuka-2022.
Phakathi naleyo minyaka emithathu, amazinga amanzi ayephansi kakhulu, okwaholela ekuzaleni okuncane kakhulu kanye nokufa okuphezulu kwalezi zinhlobo. Ngenxa yalesi sizathu, ukwanda kwesikhathi eside kwamazinga amanzi ngesikhathi esilandelayo sokuzalela kungaba yithuba elibalulekile eMfuleni iParaná. Ngeke kusho ukululama ngokushesha, futhi ngeke kuxazulule zonke izinkinga ezibhekene nokudoba ngokwako, kodwa kuzovumela ukukhiqizwa kwesivuno esisha, esiningi samathole amancane, into eyisisekelo yokuqala ukuguqula imiphumela yeminyaka eminingana yokuzala engafanele. Ekugcineni, inhlanganisela yemvula eningi, amazinga okushisa afudumele, kanye nokwenyuka okuqhubekayo kwamazinga amanzi ezinyangeni eziningana kungavula isikhathi esihle sokuzala nokusinda kwezinye zezinhlobo eziyinhloko eMfuleni iParaná.
Inkomba