U-El NiƱo ushintsha ukudla kwezinhlanzi futhi ushukumisa imakethe yokudoba

  • Izakhamzimba ezimbalwa: Ubuthakathaka bomoya bunciphisa ukukhuphuka kwamanzi abandayo, acebile ngezakhamzimba.
  • Izinhlobo ezizwelayo: Ama-anchovie nezinye izinhlanzi zasemanzini abandayo zibona izinguquko ekushiseni nasekudleni ngokushesha.
  • Amanani kanye nokunikezwa: Ukuncipha kokutholakala kwezinhlanzi kwenza kube nokwenyuka kwezinhlobo zezinhlanzi kanye nokwenyuka kwentengo ezindaweni zokuthengisa.
  • Ukutholwa kusenesikhathi: Amasathelayithi, ama-buoy kanye nokuthatha amasampula kusenza sikwazi ukulindela izinguquko ohlelweni lwemvelo lwasolwandle.

Imiphumela yesenzakalo sika-El NiƱo ezinhlanzini

Lapho iPacific ifudumala futhi imisinga ishintsha, uphawu lokuqala lwezinhlanzi eziningi akusikho ukushisa ngokwako, kodwa ukuntuleka kokudla. Ukudla kuqala ukuncipha ngaphambi kokuba amazinga okushisa abonakale emehlweni omuntu . Lokhu kuphazamiseka kuthinta uchungechunge lokudla lwasolwandle, ukubanjwa kwezinhlanzi, futhi ekugcineni, amanani abonakala ezimakethe zezinhlanzi nasezitolo.

Ubudlelwano phakathi kwe-El NiƱo nokudoba abunakwehliswa bube ngumqondo owodwa olula. Akuzona zonke izinhlanzi ezinyamalalayo, futhi zonke izindawo azifani . Okuwushintsho ukutholakala kokudla, ukusatshalaliswa kwezinhlobo, ukujula lapho zihamba khona, kanye nezimo ezidinga ukuzala. Kwezinye izimo, ukubanjwa kwezinhlanzi kuyancipha; kwezinye, izinhlanzi zivela ezindaweni ezingavamile, noma imizila yokufuduka kwezinhlobo iyashintshwa.

ukufuduka kwe-octopus ukuya enyakatho ngenxa yokushintsha kwesimo sezulu
I-athikili ehlobene:
I-Octopus iya enyakatho: ushintsho lwesimo sezulu lushintsha indlela yokudoba eYurophu

Indlela uchungechunge lokudla oluqhekeka ngayo

Ngaphansi kwezimo ezijwayelekile, ogwini lwasePeru nase-Ecuador, umoya usunduza amanzi angaphezulu futhi wenze kube lula ukukhuphuka kwamanzi abandayo avela ezingqimbeni ezijulile. Lokhu kuphakama kuletha izakhamzimba ezivundisa ingxenye yolwandle ekhanyiswe yilanga.

Ngesikhathi sesenzakalo sika-El NiƱo, imimoya yokuhweba ingaba buthaka, futhi amanzi afudumele adlulela ePacific ephakathi nasempumalanga. I-thermocline iyacwila, futhi ukuphakama kulahlekelwa amandla ayo . Njengoba izakhamzimba ezimbalwa zitholakala ebusweni, umkhiqizo wezinto eziphilayo uyancipha, futhi ukudla kusatshalaliswa ngendlela ehlukile.

Umphumela awukona ukunyamalala ngokushesha kwazo zonke izinhlanzi. Okushintshwayo inani lokudla kanye nezimo zokukhula, ukuzala, kanye nokusinda . Lo mehluko uchaza ukuthi kungani isenzakalo esifushane noma esimaphakathi singenazo imiphumela efanayo nesenzakalo esinzima nesihlala isikhathi eside, nokuthi kungani isimo sangaphambilini sabantu ngabanye sibalulekile.

I-anchovy, isibonakaliso esibucayi kakhulu

I-anchovy yasePeru ingenye yezibonelo ezicacile ngoba incike emanzini abandayo kanye nendawo ekhiqiza kakhulu. Lapho indawo ifudumala futhi i-plankton iba yindlala, ingafuna amanzi ajulile, ithuthele eningizimu, noma iphephe lapho kusekhona izimo ezinhle.

ukudoba ngokungemthetho
I-athikili ehlobene:
Ukudoba okungekho emthethweni, usongo olukhulu emkhakheni wokudoba kanye nokuzimela kolwandle

Lolu shintsho lunemiphumela yemvelo kanye nezomnotho. I-anchovy iyisici esibalulekile sewebhu yokudla ye-Humboldt System , egijima ogwini lwaseChile nasePeru. Ukuba khona kwayo okunciphile kungathinta izinyoni ze-guano, amabhubesi olwandle, nezinhlanzi ezinkulu, kanye nokubeka ingcindezi endaweni yokudoba ebalulekile ekusetshenzisweni kwabantu nasekukhiqizweni kofulawa wezinhlanzi kanye namafutha ezinhlanzi.

Kodwa-ke, ukuhlobanisa noma yisiphi isenzakalo sika-El NiƱo nokuwa ngokuzenzakalelayo kwenani le-anchovy kungaba ukwenza kube lula ngokweqile. Impendulo incike esikhathini kanye nobukhulu bokufudumala, isimo sangaphambilini sabantu, kanye nengcindezi yokudoba . Ukuba khona kwezindawo zamanzi abandayo eduze nogu, ezingasebenza njengesiphephelo, nakho kudlala indima.

Izinhlobo eziwinayo kanye nezinhlobo ezilahlekelwayo

Ukufudumala komhlaba akuthinti zonke izinhlobo ngokulinganayo. Nakuba ezinye izinhlanzi ezijwayele ukubanda zilahlekelwa yindawo yokuhlala noma ukudla, ezinye ezizithandayo zingandisa indawo yazo okwesikhashana . Phakathi neminyaka ka-El NiƱo, izinhlanzi zasezindaweni ezishisayo zingabonakala ezindaweni lapho zingatholakali khona ngokuvamile, futhi nemizila yokufuduka kwezinhlobo nayo iyashintsha.

I-tuna, i-mahi-mahi, i-squid, nezinye izinto eziphilayo ze-pelagic zisabela ekushintsheni kwezinga lokushisa, imisinga yamanzi, kanye nendawo lapho izisulu zazo zitholakala khona. Ngakho-ke, ososayensi ababali nje kuphela ukubamba. Baphinde babheke ukuthi izinhlanzi zihlangana kuphi, ukuthi zitholakala ekujuleni okungakanani, ukuthi zidlani, zizala nini, nokuthi ubukhulu bamathole amancane bushintsha kanjani . Inani labantu lingabonakala lizinzile isikhathi esithile kodwa libe nezinguquko ezenza kube nzima ukululama kwalo okulandelayo.

I-tuna ebomvu
I-athikili ehlobene:
I-Bluefin tuna ibhekene nesikhathi sayo eSpain: kusukela kuma-almadraba kuya ematafuleni okudla

I-oksijini, ukuzala, kanye nezindawo zokuhlala ezicindezelwe

Ukufudumala komhlaba kuyingxenye nje yenkinga. I-El NiƱo ingashintsha ukusatshalaliswa komoya-mpilo oncibilikisiwe, okuyisici esibalulekile sezinto eziphilayo zasolwandle. Amanzi afudumele ngokuvamile agcina umoya-mpilo omncane futhi angashintsha ukujula kwezindawo ezinamazinga aphansi . Ezinhlanzini, lokhu kunciphisa indawo yokuhlala etholakalayo futhi kungazigxilisa emgqeni omncane onezimo ezamukelekayo.

Lokhu kucindezelwa kwendawo yokuhlala kwandisa ukuncintisana ngokudla futhi kungenza amaqembu ezinhlanzi atholakale kalula ezidla ezinye izilwane kanye nemikhumbi yokudoba. Ukuzala nakho kuyahlupheka. Izinga lokushisa lithinta ukukhula kwamaqanda nezibungu, ikakhulukazi izigaba ezisengozini . Uma ukuzala kuhambisana nokutholakala kokudla okuphansi emanzini, amaphuphu athola izinsiza ezimbalwa ezinsukwini zawo zokuqala ezimbalwa, lapho iningi lenani lawo lesikhathi esizayo linqunywa.

Izinhlobo ezimbalwa emakethe kanye namanani akhuphukayo

Amanani ezinhlanzi akhuphuka lapho ukutholakala kwehla emakethe. Ukuntuleka kwezinhlobo ezahlukene kukhulisa amanani futhi kunciphisa ukuhweba . Ezinye izinhlanzi zinenani eliphindwe kabili phakathi namasonto, kanti ezinye ziba yindlala, okuphoqa abathengi nabathengisi ukuthi bahlele kabusha ukuthenga kwabo.

Esinye sezimo ezazibonakala kakhulu kwakuyi-chauchĆ­a, intengo yayo yashintshashintsha kusukela ekushintsheni phakathi kwezinsika ezingu-15 no-18 yaya cishe ku-30. Ukwenyuka kwakungenxa yokushoda komkhiqizo kanye nokutholakala okungahlangabezani nomthamo ojwayelekile wokuthengwa . Lesi simo sathinta ne-jack mackerel, i-carajito, kanye ne-flying cabrilla, okwaqala ukubonakala kancane njalo.

Ezindaweni zokuthengisa, ukuhlukahluka okuncishisiwe kuphoqa abathengi ukuba baqhathanise amanani futhi bafune ezinye izindlela. Abathengisi banciphisa ukuthenga kwabo ukuze bagweme ukushiywa nempahla engakathengiswa , ikakhulukazi uma umkhiqizo usanda kusha futhi ithuba lokuwugcina ngaphandle kokulahlekelwa ikhwalithi lilinganiselwe. Ngaphambilini, babengathenga amabhokisi afinyelela kwayishumi anamayunithi angu-25 ngalinye; manje, ukuqapha kubaholele ekuthengeni cishe amathathu.

imodeli yezibalo yokusha kwezinhlanzi
I-athikili ehlobene:
Imodeli yezibalo yokusha kwezinhlanzi kanye nenani le-K

Ushintsho luphawulekile nasekuthengisweni. Lokho okwakumele cishe ingxenye yesitoko esitholakalayo kwehle kwafinyelela cishe ku-20% , ngoba amakhasimende amaningi athenga kancane noma akhetha amanye amaprotheni. Izindleko eziphakeme zezinhlanzi zithinta imindeni, kodwa futhi nalabo abathembele ekuthengisweni kwayo kwansuku zonke futhi kumele babale ngokunembile ukuthi ingakanani isitoko okufanele basithenge.

Phakathi kwezinketho ezingabizi kakhulu kwakukhona i-parrotfish, etholakala ngama-sole angu-35 kuya kwangu-36. Intengo yayo yayiphansi kune-sole engu-40 noma engu-45 engayifinyelela ngezinye izikhathi , okwenza kube ukukhetha okuthandwayo kulabo abafuna enye indlela. Yinhlanzi emhlophe efanelekile i-ceviche, inhlanzi ethosiwe, isitshulu sasolwandle, noma izitsha ezithosiwe epanini.

Intengo kaBonito nayo ikhuphuke, isuka ematheni ayisishiyagalombili yaya kweyishumi nantathu . Ezindaweni zokudayisa, i-cojinova ne-tilapia nazo zabonakala njengezinketho kulabo abafuna umkhiqizo oshibhile noma ohlukile ngenxa yokushoda kwe-jack mackerel, i-carajito, kanye ne-flying grouper. Lesi simo asizange sigcine ezimakethe zaseLima: eTumbes, ukwenyuka kwentengo okufika ku-60% kwaqoshwa kwezinye izinhlobo zezinhlanzi.

Lokhu kwanda kubonisa ukuthi inkinga ayihlobene nje kuphela nokumaketha ezindaweni zokugcina impahla. Ukutholakala ezindaweni zokukhipha impahla kubeka ingcindezi eketangeni lokuhlinzeka . Lapho kufika umkhiqizo omncane, abathengisi abaningi, abathengisi, kanye nabathengi bokugcina bagcina bezwa umthelela entengo kanye nohlobo olutholakalayo.

Yiziphi izimpawu ezilandelwayo okufanele zibonwe kusengaphambili

Amasathelayithi asivumela ukuthi silandele izinga lokushisa lolwandle, izinga lolwandle, kanye nokuhlushwa kwe-chlorophyll, okuyisibonakaliso esingaqondile sokuba khona kwe-phytoplankton. Lokhu okubonwe kuhlanganiswa nemikhankaso yolwazi lwezilwandle, ama-buoy, amarekhodi okufika, kanye nokuthathwa kwamasampula ezinto eziphilayo. de pecesamaqanda nezibungu.

Ukuqapha akusizi nje kuphela ekubikezeleni ukulahlekelwa kwezomnotho. Ukuqonda indlela yonke indawo esabela ngayo kusiza ukulungisa ukudoba lapho izimo ziba zimbi. futhi kuvikelwe izigaba zabantu abasengozini kakhulu. de peces Akuxhomekile kuphela kulokho okwenzekayo ebusweni.

Kuncike ochungechungeni lwezinqubo ezixhumene: ukushintsha kwemimoya, amanzi ajulile ayeke ukukhuphuka, izakhamzimba ezihluleka ukufinyelela eplankton, kanye nezinhlobo eziphoqeleka ukufuduka, ukuncintisana, noma ukuzala olwandle oluhlukile. Umthelela ulinganiswa kokubili olwandle kanye nasezimakethe , futhi awuveli ngaso sonke isikhathi ngokushesha.

Isithombe esiphumelayo siwukushintsha kolwandle ngaphambi kokuba ukushisa kubonakale ngisho naphezu kobuso. Ukudla kuyantuleka, izinhlobo ziyathutha, futhi uchungechunge lokunikezwa luhlupheka ngenxa yokuncipha kokunikezwa . Isihluthulelo ukubona lezi zimpawu kusenesikhathi, ungacabangi ukuthi zonke izinhlobo zizosabela ngendlela efanayo, futhi ukhumbule ukuthi isenzakalo esifushane asifani nesenzakalo esinzima nesithatha isikhathi eside.

Umthelela wamanetha okukhukhuleka ekudobeni
I-athikili ehlobene:
Umthelela Wamanethi Okukhukhuleka Esistimu Yezinto Eziphilayo Zasolwandle

Engeza njengomthombo okhethwayo ku-Google